REPORTAGE  
Cool and Comfort 71 – november 2016

Recyclage van koeltoestellen

De mindset achter afvalverwerking is de laatste jaren compleet veranderd. Het nieuwe motto ‘Afval bestaat niet’ sluit perfect aan bij het idee van de circulaire economie dat Recupel lanceerde. “Hierbij is compliance het kernbegrip. De nadruk is verschoven van grove scheiding naar ketenoptimalisatie. Een ‘Recupel erkende Recycler’ recycleert schadelijke stoffen in de hoogst mogelijke graad. Zo is 98% van alle materialen uit koelkasten nuttig in te zetten als nieuwe grondstof”, aldus Bruno Fierens van Recupel en Sophie Heyns van Coolrec.

Coolrec is een van de bedrijven die als dochterorganisatie deel uitmaakt van de recyclingactiviteiten van de Van Gansewinkel Groep. Het bedrijf werd opgericht in 1991, en telt 8 locaties in 4 landen. In ons land zijn er vestigingen in Wandre (onder de naam Recydel) en Tisselt. Beide bedrijven zijn ‘Recupel erkende Recyclers’. Waar vroeger op elke Coolrec-locatie zowat alle mogelijke afval (ICT, cooling, non-ferro…) werd verwerkt, heeft elke vestiging nu zijn eigen specialisme. Zo worden op de site in Wandre alle koel- en vrieskasten gerecycleerd die in ons land via inzamelsystemen van Recupel worden gerecupereerd.

Compliance

Het idee van de lineaire economie dat we van oudsher kennen, waarbij producten na hun levenscyclus vernietigd worden, is achterhaald. In de plaats komt het idee van de circulaire economie, met compliance als kernbegrip. Hierdoor verschuift de nadruk van grove scheiding naar ketenoptimalisatie. “Dit impliceert dat Coolrec als ‘Recupel erkende Recycler’, conform het betreffende lastenboek, schadelijke stoffen verwijdert en de andere in de hoogst mogelijke graad recycleert. Coolrec recycleert niet enkel afgedankte elektrische en elektronische apparaten, plastics, en non-ferrometalen, het produceert vooral secundaire hoogwaardige grondstoffen. Deze komen rechtstreeks bij producenten terecht”, aldus Sophie Heyns, regional key accountmanager bij Coolrec. De recyclage gebeurt conform de WEEE-richtlijnen. Als eerste recyclingbedrijf in Nederland behaalde Coolrec het certificaat WEEE-Labex, ook beide Belgische vestigingen zijn gecertificeerd met dit label.

“98% van alle materialen uit koelkasten is nuttig in te zetten als nieuwe grondstof.”

Crushen vermijden

Europa wil dat de lidstaten tegen eind dit jaar 45% van alle elektrotoestellen – dus ook koelapparaten – die op de markt gebracht worden, inzamelen voor verwerking. Tegen eind 2019 moet dit 65% zijn. Momenteel rapporteert het Recupel-systeem een percentage van 39%. De rapportering van professionele out-of-markettoestellen schommelt rond 10%. “Klassiek is het verhaal van de afgedankte koelinstallaties die worden opgekocht, en waarvoor – door de hoogwaardige materialen – een overnameprijs wordt geregeld tussen overlater en overnemer”, aldus Bruno Fierens van Recupel. “Op zich geen probleem, maar die activiteit moet gerapporteerd worden, en de verwerking moet met de gepaste depollutie – het verwijderen van schadelijke stoffen – gebeuren. Het crushen van apparaten voor transport, bijvoorbeeld, maakt depollutie ervan zo goed als onmogelijk, en moet dus zo veel mogelijk vermeden worden.” 98% van alle materialen uit koelkasten is nuttig in te zetten als nieuwe grondstof. “Daarmee zijn we koploper binnen de Europese Unie. Schadelijke stoffen en componenten zoals CFK-gassen, batterijen en olie worden eruit gehaald, en geleverd aan gespecialiseerde bedrijven voor verdere bewerking”, aldus Sophie Heyns.

Het ene koeltoestel is het andere niet

De koelapparaten die bij Recydel belanden, kunnen zowel een huishoudelijk als een professioneel verleden hebben. De eerste categorie wordt in de verwerkingseenheid in Wandre verwerkt, terwijl de afmetingen van de professionele toestellen vaak niet toelaten deze apparaten in de lokale schredderinstallatie te verwerken. Deze toestellen worden naar het zusterbedrijf in Dordrecht getransporteerd om daar te worden gerecycleerd. “Het aantal professionele koelinstallaties dat hier terechtkomt, is nog te laag. Zo merken we dat nog niet bij Recupel aangesloten verwerkers heel wat koelinstallaties in hun totaliteit naar de ons omringende landen transporteren”, aldus Rudi Reinartz, sitemanager bij Recydel.

“Coolrec recycleert niet enkel, het produceert vooral secundaire hoogwaardige grondstoffen, die rechtstreeks bij producenten terechtkomen.”

Audits

De controles bij de ‘Recupel erkende Recyclers’ worden door Recupel zelf georganiseerd. De inspecteurs komen meestal onaangekondigd langs. “Om inspectietechnische redenen worden sommige controles voor koelapparaten wel vooraf aangekondigd. Voor die controles moet in een eerste fase een 120-tal toestellen opzij worden gehouden, en in een tweede fase moet een 1.000-tal apparaten beschikbaar worden gehouden”, aldus Bruno Fierens.

Manuele depollutie

De ontmanteling van huishoudelijke koelapparaten begint met manuele depollutie. “Een ontwikkeling die de recyclageactiviteit in ons land typeert, en in de ons omringende landen minder uitgesproken aanwezig is. Bij deze activiteit kan ook de sociale economie een belangrijke rol spelen. Hier is er nog werk aan de winkel, aangezien manuele depollutie van koeltoestellen een vrij complex gebeuren is, waarvoor permanente concentratie en ervaring noodzakelijk zijn”, aldus Sophie Heyns. In de Europese landenranking inzake recyclageactiviteiten heeft ons land inmiddels Nederland achter zich gelaten. Het koppeloton wordt aangevoerd door de Scandinavische landen. Vooral Noorwegen, dat onder meer leeft van de visvangst en dus het belang van ‘schoon’ water ten volle erkent, heeft ter zake een voorbeeldfunctie.

Innovatieprojecten

Na eerdere innovatieprojecten in samenwerking met een producent van koffiezetapparaten en een producent van wasmachines, heeft de projectgroep circulaire economie binnen Coolrec momenteel een – vooralsnog niet wereldkundig gemaakt – ambitieus project in de pipeline, dat verband houdt met afgedankte koeltoestellen. Wordt vervolgd…

Door Philip Declercq

www.recupel.be

www.coolrec.com