PROJECT  
Cool and Comfort 82 – september 2019

Energiezuinige gebouwenrenovatie in Brusselse Noordwijk

Systemair-materiaal voor HVAC-installatie van Seven kantoorgebouw

Door Michel Hanoulle

In de Brusselse Noordwijk werd het oude kantoorgebouw North Plaza -ondertussen omgedoopt tot Seven- volledig gerenoveerd om te beantwoorden aan de BEN-eisen. Om te voldoen aan de energieprestatie-eisen en om een passend comfort te bieden, kreeg dit gebouw onder meer luchtbehandelingskasten en chillers van Systemair. De fabrikant profileert zich als een totaalaanbieder, en leverde onder meer ook koeling voor de IT-lokalen, de brandkleppen en luchtdichte jalouziekleppen voor de isolatie van niet-bezette verdiepingen, zoals geëist in het EPB-reglementen. Het gebouw wordt in september in gebruik genomen, en zal onder meer onderdak bieden aan de kantoren van EDF Luminus.

Klimaatdoelstellingen 2020

De renovatie van het Seven-kantoorgebouw, op nummer 7 van de Albert II-laan in Brussel, past in de klimaatdoelstellingen voor 2020, meer bepaald het 20-20-20 plan: 20% vermindering van de CO₂-uitstoot, 20% hernieuwbare energie en 20% meer energie-efficiëntie. Daarom beantwoordt het gebouw aan de eisen voor een Bijna-Energieneutraal (BEN) norm, die zal worden opgelegd voor alle nieuwe gebouwen vanaf 31 december 2020. Voor openbare gebouwen geldt deze eis al sinds december 2018. Daarnaast heeft het Brussels Gewest de passiefbouw als standaard ingevoerd in 2015. Deze EPB-eisen gelden voor nieuwbouw en voor renovatie die gelijkgesteld wordt met nieuwbouw, en dit voor bouwvergunningen na januari 2015.

In het geval van Seven gaat het wel degelijk om een renovatie, maar gezien de verbouwing slaat op meer dan 75% van het verliesoppervlak van het gebouw, en omdat alle technische installaties worden vervangen, wordt deze ingreep gelijkgesteld met nieuwbouw. De eisen zijn dus die van nieuwbouw, op enkele versoepelingen na.

In dit project werden diverse maatregelen genomen om het primair energieverbruik zoveel mogelijk te beperken. De luchtbehandelingskasten maken zoveel mogelijk gebruik van passieve koeling. Het ijswater wordt ook zoveel mogelijk geproduceerd via free chilling met koeltorens. De productie van koude en warmte gebeurt met zeer efficiënte toestellen (condensatieketel en watergekoelde chiller). De eindunits (klimaatplafonds) werken op lage temperaturen in verwarming en hoge temperaturen in koeling. Alles wordt geoptimaliseerd door een GBS. We gaan iets dieper in op de systemen voor ventilatie en koeling van Systemair.

Korte levertijden

De hygiënische ventilatie wordt verzorgd door vijf luchtbehandelingskasten, drie van 10.000 m³/h en twee van 17.000 m³/h die op het niveau -1 geplaatst zijn. Deze toestellen zijn conform de eisen voor ecodesign 2018 en hebben een Eurovent-certificering. Systemair beschikt over diverse productievestigingen voor luchtbehandelingskasten. Voor dit project werd voor het eerst samengewerkt met de fabriek in Madrid, waar voorheen vooral een beroep werd gedaan op Denemarken en Litouwen. Dankzij deze verschillende productievestigingen kan Systemair snel schakelen voor een bestelling, terwijl de kwaliteit en prestaties gegarandeerd blijven. De luchtbehandelingskasten zijn voorzien van een sorptiewarmtewiel dat ook vocht uit de afvoerlucht recupereert, zonder risico op bevriezen in de winter. Omgekeerd zorgt het wiel in de zomer voor een ontvochtiging, waardoor er tot 2,5 keer meer warmte kan worden teruggewonnen in vergelijking met een platenwisselaar.

De installatie werd uitgevoerd door de firma VMA-Druart, samen met studiebureau CES. Een van de complicaties was een vrij nauwe technische ruimte. Een bouwpromotor let immers op elke vierkante meter verkoopbare oppervlak. Al het materiaal (luchtbehandelingskasten, bevochtigers, schakelborden, kanalen....) geplaatst te krijgen, vergde heel wat hoofdbrekens.

Zoveel mogelijk passief koelen

Voor de ijswaterproductie zijn er twee watergekoelde chillers van Systemair, met telkens een vermogen van 480 kW in koeling. De standaard ESEER ligt boven 5,5. Deze toestellen staan op niveau -3 opgesteld en werken op het HFK R134a. Het gaat om dubbele schroefcompressoren met een enkel koelcircuit per toestel. De keuze viel op Systemair omwille van de compacte afmetingen en de prestaties. Voor de waterkoeling zijn er twee koeltorens op het dak opgesteld.

Om het energieverbruik zoveel mogelijk te beperken, wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van passieve koeling. Dankzij twee free chilling warmtewisselaars kan men in de juiste omstandigheden zo goed als gratis ijswater produceren. Anders gezegd, voor buitentemperaturen onder 17°C kunnen de compressoren uitgeschakeld worden, omdat de koeltorens dan voldoende vermogen leveren. Hetzelfde principe wordt ook toegepast voor de koeling in de luchtbehandelingskasten.

Centraal aanspreekpunt voor de hele HVAC

In dit project leverde Systemair een brede waaier aan materiaal. Dankzij dit uitgebreide gamma heeft de installateur een centraal aanspreekpunt voor het grootste gedeelte van de HVAC in dit project. Voor het Seven-gebouw stond Systemair niet alleen in voor de vijf luchtbehandelingskasten en twee chillers, maar ook voor 400 gemotoriseerde brandkleppen, twee Ecoi VX Inverter VRFs van Panasonic op het dak, en 17 plafondtoestellen voor de serverlokalen.

Op het vlak van brandkleppen en jalouziekleppen is dit de grootste werf voor Systemair in Brussel. De brandkleppen worden gefabriceerd in Slovakije en de constructie en montage werden gevalideerd door het keuringsbureau Seco wat de conformiteit met de normen voor brandveiligheid betreft. Systemair kan ronde brandkleppen uit voorraad leveren; voor rechthoekige is er een levertermijn van 12 dagen. Systemair Design, een krachtig selectieprogramma is online beschikbaar.

De Panasonic-toestellen zijn de nieuwste generatie full inverter VRFs met uitstekende rendementen en stabiele prestaties, ook bij extreme buitentemperaturen (tot 52°C luchttemperatuur in koeling en -25°C in verwarming). Ze kunnen een hoogteverschil tot 90 m overbruggen, wat handig is in gebouwen tot 15 verdiepingen.

www.systemair.com/nl-be/belgium/