REPORTAGE
Cool and Comfort 84 – februari 2020
Vijfstappenplan naar duurzame koeling
White Paper van EPEE
Het belang van koeling zal in de nabije toekomst alleen maar toenemen. Zo is er een stijgende nood aan comfortkoeling in gebouwen (vooral utiliteiten en commerciële gebouwen, maar ook woningen). Daarnaast speelt productkoeling een centrale rol in de wereldeconomie, denken we maar aan sectoren zoals voeding of geneesmiddelen. Willen we echter de klimaatdoelstellingen halen, dan moeten we overschakelen op duurzame koeling. Sectorvereniging EPEE heeft daarvoor een vijfstappenplan uitgetekend.
EPEE staat voor European Partnership for Energy and the Environment en verenigt de voornaamste fabrikanten van toestellen en toebehoren in koeling, airconditioning en warmtepompen die in Europa actief zijn. Als spreekbuis van de sector is de vereniging erg begaan met duurzaamheidsaspecten.
Tegen een achtergrond van een stijgend gebruik aan koeling, wil EPEE dan ook oplossingen voorstellen om de milieu-impact van koeltechniek te verminderen. Zo verwacht de EU dat het gebruik van airconditioning in woningen zal toenemen. De toenemende digitalisering betekent ook meer datacenters, die een aanzienlijke koelbehoefte vertegenwoordigen: 40% van het energieverbruik van datacenters gaat naar koeling.
Als we echter gebruik blijven maken van traditionele technologieën, zijn daar negatieve aspecten aan verbonden: indirecte uitstoot door een groter energieverbruik, directe uitstoot door koelmiddelen die vrijkomen in de atmosfeer en hogere piekbehoeftes aan elektriciteit, die het verdeelnet belasten.
Om dat te voorkomen, heeft EPEE een vijfstappenplan uitgewerkt (zie kader). EPEE roept de verschillende nationale overheden op om van dat plan werk te maken. Hoewel er een kader bestaat op Europees niveau, schort het nog dikwijls aan de concrete toepassing ervan. De vereniging pleit daarvoor voor sensibilisering en opleiding. Tevens zouden er fiscale en economische systemen moeten komen die duurzame investeringen belonen.
Door Alex Baumans
Vijfstappenplan
1: Optimaliseren van de koelbehoefte. Dat omvat onder meer architecturale ingrepen om zonnewinsten te beperken, betere regeling om ‘overkoeling’ te vermijden, of ontwerp van datacenters zodat ze op hogere temperaturen kunnen werken.
2: Betere efficiëntie van koelinstallaties. Ontwerp, dimensionering en regeling moeten beter afgestemd zijn op de behoefte. Tijdens de levensduur van de toestellen is een regelmatig onderhoud en een monitoring nodig. Tevens moet recyclage veralgemeend worden: de fabrikant moet ook zijn verantwoordelijkheid opnemen als de installatie aan het einde van de levensduur gekomen is.
3: De milieu-impact van koelmiddelen verminderen. De huidige generatie van koelmiddelen met hoog GWP moet vervangen worden. Tijdens de werking van de installatie moet uitstoot vermeden worden door vakkundige installatie en onderhoud. Tenslotte moet er een ophaalsysteem uitgebouwd worden voor oude toestellen, inclusief opvang van gebruikt koelmiddel.
4: Investering voor efficiënte systemen verlagen. Bij de aankoopbeslissing van installaties weegt de energiekost nog te weinig door. Men moet dus overschakelen naar een meer globale kijk op de kosten, die ook rekening houdt met energieverbruik en de belasting van het elektriciteitsnet.
5: Overschakelen op hernieuwbare energie. Dat moet kaderen in een geïntegreerde aanpak, waarbij de energievoorziening en de energieverbruikers op elkaar worden afgestemd. Gebouwen worden gecoördineerd op wijk- en stadsniveau, bijvoorbeeld met warmtenetten voor warmteterugwinning, of door lokale elektriciteitsproductie.