REPORTAGE  
Cool and Comfort 86 – september 2020

Gasflessen – veiligheid voorop

«Elk bedrijf en elke gebruiker blijft verantwoordelijk voor het gebruik van gassen in het kader van hun specifieke activiteit. Safety first!». Zo informeert Air Liquide haar klanten als basisvoorschrift voor risicobeheer en preventie eisen bij gebruik van gassen voor industrie en voeding. We bespreken het onderwerp met Georges Castin, ondernemer & professional offer deployer bij Air Liquide.

Gasflessen worden gebruikt voor diverse toepassingen in meerdere sectoren. Hoe risico’s vermijden, flessen herkennen, veilig gebruiken, hanteren, vervoeren en bewaren? Het onderwerp is uitgebreid en we gaan hier alleen in op de essentiële aspecten ervan.

Een olifant op een kredietkaart

De meeste gasflessen zijn gevuld op 200 bar druk. Dat is vergelijkbaar met de druk van een olifant op een kredietkaart, wat niet zonder risico is. Manometers, slangen of fittingen moeten in perfecte staat verkeren. Bij defect wordt elk los onderdeel als het ware een geweerkogel. Cilinders met een geïntegreerd drukreduceerventiel verminderen deze risico’s aanzienlijk: men hoeft het ventiel niet in te stellen en de uitlaatdruk wordt vooraf verlaagd. Bij Air Liquide bieden de ALbee-reeksen voor kleine flessen en Exeltop voor grote flessen beide een gemakkelijke en veilige oplossing. De geïntegreerde drukreduceerventiel en het aansluitstuk zijn beschermd als de cilinder valt. De slang is direct verbonden met de fles door middel van een snelkoppeling.

Elk gas heeft zijn eigenschappen en elk gas heeft zijn eigen gevaren. Drie keer ademhalen zonder zuurstof is voldoende om de dood te veroorzaken. Ongeschikte apparatuur kan ontbranden in aanwezigheid van zuurstof. Een ongeluk is snel gebeurd. Het is essentieel om de gassen waarmee we werken en de bijbehorende gevaren te kennen door veiligheidsfiches te lezen en door een passende opleiding (VCA) te volgen. Het verdient de voorkeur om de pictogrammen met betrekking tot gas op de gebruikslocaties weer te geven. Bij twijfel over een gas of een toepassing kan de gasleverancier worden ingeschakeld voor zijn expertise.

Vervoer en opslag

Het vervoer van gasflessen is niet zonder risico. Het wordt aanbevolen om het aantal flessen tot het strikte minimum te beperken. De kranen zijn gesloten en apparatuur zoals de drukreduceerventielen wordt gedemonteerd voor transport. Wanneer het voertuig in beweging is, wordt de cilindrische vorm van de fles een potentieel gevaar. Het moet daarom met specifieke steunen worden vastgezet in verticale positie. Ten slotte verdient het de voorkeur open voertuigen te gebruiken of voldoende ventilatie te voorzien in gesloten voertuigen.

Het hanteren van flessen is de oorzaak van veel arbeidsongevallen. Kleine lichte flessen hebben de voorkeur boven flessen van 50 liter die tot 85 kg kunnen wegen! Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) moeten onder alle omstandigheden worden gedragen: pet, bril, handschoenen en schoenen zijn een must. Probeer nooit een vallende fles op te vangen. De juiste beweging om een fles op te tillen of neer te leggen is met gebogen benen en een rechte rug.

Tenslotte is de opslag erg belangrijk en wordt door de plaatselijke overheid gereguleerd. Het is noodzakelijk zich te informeren om in orde te zijn met de regelgeving. Opslag vindt plaats onder een afdak, achter hekken en uit de zon. De voorraad moet beperkt blijven tot het strikt noodzakelijke. Alle flessen mogen niet op een enkele plek worden opgeslagen.

Door Yves Antoine

Foto’s: Air Liquide