PROJECT
Cool and Comfort 88 – februari 2021
Architectuur met klimaatregeling verzoenen
HVRF-systeem van Mitsubishi Electric voor Weba Systems
Het hybride VRF-systeem van Mitsubishi Electric bracht uitkomst. (Foto: Altemp)
Door de lage koelmiddelinhoud en het gebruik van R32 blijft de klimaatimpact erg beperkt. (Foto Altemp)
In het landschapskantoor gebeurt de uitblaas door jetroosters. Een verlaagd plafond van wrakhout onttrekt ze aan het zicht.
De binnenunits zijn aan het plafond opgehangen, en aan het zicht onttrokken.
Alles wordt bediend door een elegante regeling van Mitsubishi Electric met touchscreen.
De vergaderruimtes zijn uitgerust met discrete lijnroosters.
Toen meubelketen Weba besloot om de IT-afdeling te verhuizen moest het nieuwe pand uitgerust worden met een HVAC-systeem. Het was echter niet zo evident om een comfortabel en performant systeem in te passen in de bestaande structuur van het kantoor. De oplossing werd gevonden in een hybride VRF van Mitsubishi Electric.
Ombouwen tot kantoor
Door de groei van de digitale activiteiten moest meubelketen Weba op zoek naar een nieuwe vestiging voor de IT-afdeling. Het gaat niet alleen om de IT-afdeling in strikte zin, maar ook het team voor de website, de webshop en de import, in totaal 14 personen. De keuze viel op een pand in het Blaisantpark, een gebouwencomplex aan de Blaisantvest in Gent. Vooraleer het team er zijn intrek kon nemen, waren er nog aanzienlijke inrichtingswerken nodig. De ruimte was namelijk oorspronkelijk bestemd als winkelruimte en bevond zich nog in casco toestand. Een bijkomende complicatie was dat het pand een onregelmatige vorm had: het was namelijk doorsneden door de traphallen van de bovenliggende appartementen. Het was niet evident om hier een HVAC installatie in te passen die zowel functioneel was, en bovendien aansloot bij het interieurconcept.
Architect Koen De Rycke van studiebureau voor architectuur en technieken Archiotec loste dit op door de ruimte op te delen in twee zones: aan de raamkant met zicht op het park kwam een landschapskantoor, terwijl de zone die doorsneden werd door de traphallen omgevormd werd tot een reeks aparte lokalen: vergaderzalen, bergruimtes, technische ruimtes enzovoort. Tussen beide zones is er een gangzone, met aan het plafond de technieken. De leidingen worden aan het oog onttrokken door een verlaagd plafond dat is opgebouwd uit wrakhout. Dat materiaal werd speciaal gekozen om een warme uitstraling te geven aan wat anders een ‘betonnen doos’ zou zijn. De klimaatregeling gebeurt door middel van lucht, via jetroosters in het landschapskantoor en spleetroosters in de vergaderzalen, keuken en andere aparte ruimtes. Via deze elementen wordt ook de ventilatielucht ingeblazen. Voor de terugname zijn er plafondroosters. De ventilatie wordt verzorgd door drie Lossnay-luchtgroepen (twee LGH200 RVX en een LGH150 RVX) van Mitsubishi Electric, die in het verlaagd plafond zijn ingebouwd.
Future Proof
De warmte en de koude wordt geproduceerd door een HVRF systeem van Mitsubishi Electric. Dat is een hybride vorm van VRF: hierbij loopt er een koelmiddelcircuit tussen de buitenunit en de verdeelboxen in het gebouw. Vanuit de verdeelboxen vertrekken dan watervoerende leidingen naar de eindunits, in dit geval ventiloconvectoren voor kanaalaansluiting. Deze techniek biedt een oplossing voor de problematiek van de F-gassen. Omdat er alleen maar koelmiddelleidingen moeten aangelegd worden tussen de buitenunit en de verdeelboxen, kan de koelmiddelinhoud beperkt blijven. Als men dan nog eens gebruik maakt van een koelmiddel met een laag GWP (zoals in dit geval R32), is het totale CO2-equivalent van een dergelijke installatie veel lager dan die van een traditionele VRF op R410A. Hiermee voldoet deze installatie nu al aan de F-gasvereisten voor 2030. Er kwamen twee buitenunits op het dak (een PURY-M200YNW en een PURY-M500YNW) die via drie Heatrecovery boxen (CMB-WM108V-AA) verbonden zijn met in totaal 16 binnenunits voor kanaalaansluiting.
Dit concept heeft nog een ander voordeel: omdat de koelleidingen zich in principe allemaal in technische schachten bevinden, en de totale koelmiddelinhoud kleiner is, is het gemakkelijker om aan de veiligheidseisen in verband met brandbare koelmiddelen te voldoen. R32 heeft namelijk veiligheidsklasse A2L, wat kan omschreven worden als moeilijk ontvlambaar. Het blijft echter een brandrisico en dus moeten er passende veiligheidsmaatregelen genomen worden, zoals lekdetectie. In een HVRF configuratie gaat dat een stuk vlotter dan met een gangbare VRF, met koelleidingen doorheen heel het gebouw en DX-binnenunits in elk lokaal.
Het systeem kan tegelijk verwarmen en koelen, met toepassing van warmteterugwinning. Het landschapskantoor heeft grote glaspartijen op het zuiden, terwijl de kleinere ruimtes verscholen zitten in de bouwmassa. Zeker in het tussenseizoen is het best mogelijk dat dan de ene ruimte gekoeld moet worden, terwijl er in andere nog verwarming nodig is. Dankzij de warmteterugwinning kan de HRVF hier soepel en efficiënt op inspelen.
Installatiegemak
Hoewel installatiebedrijf Altemp vertrouwd was met Mitsubishi Electric, was dit de eerste keer dat ze een hybride VRF aanlegden. Installateur Tom Walraet is bijzonder opgetogen over dit systeem: “Het combineert de voordelen van een systeem met directe expansie met die van een watervoerende installatie. Het heeft het installatiegemak van een VRF: er is geen aparte chiller en stookplaats nodig, een buitenunit volstaat. Bovendien verloopt het warmtetransport tussen de buitenunit en de verdeelboxen met koelleidingen. De diameters zijn dus een stuk kleiner dan met watervoerende leidingen. In dit geval kwam dat bijzonder goed van pas. De leidingen moesten immers in bestaande kokers passen die daar eigenlijk niet op voorzien waren.”
“Interessant voor de installateur is ook dat het hele systeem van dezelfde fabrikant komt,” voegt Piet De Paepe van Mitsubishi Electric eraan toe. “Alle componenten zijn vanuit dezelfde logica ontworpen, en passen in hetzelfde besturingssysteem. Dat biedt ook een betere garantie, in vergelijking met installaties die zijn samengebouwd met materiaal van verschillende leveranciers.”
De werken werden uitgevoerd door een vast team van aannemers: Altemp, (HVAC), Tender (inrichting) en Van Vooren (elektriciteit). Deze bedrijven hebben al meerdere projecten uitgevoerd, en kennen elkaars manier van werken. “Dat is een niet te onderschatten voordeel,” weet Tom Walraet, “zeker als de werf niet evident is zoals deze. De ploegen van elk bedrijf houden rekening met elkaar bij het uitvoeren van de werken. Zo vermijd je wrijvingen en conflicten en gaat alles vlotter. In werven waar elke aannemer als het ware op een eiland zit, en alleen oog heeft voor zijn deel van de werken, is dat heel anders.”
En de gebruiker?
Elias Couvreur van Weba Systems is erg tevreden over de installatie. Als eerste voordeel noemt hij de discrete en stille werking. “De spleetroosters in de kleinere kamers vallen nauwelijks op, en werken fluisterstil. Verder zorgt dit systeem voor een gelijkmatige comfortabele temperatuur. In de vorige kantoren liet de warmteverdeling wel eens te wensen over: sommige medewerkers hadden het te warm, terwijl andere het te koud hadden. Door de optimale luchtverdeling behoren die problemen tot het verleden.”
De bediening is gebruiksvriendelijk. Er werd gekozen voor bedieneenheden met een touchscreen in een stijlvolle zwarte uitvoering. Alles wordt aangestuurd door een intelligente EW50-E regeling van Mitsubishi Electric, die toegankelijk is via het intern computernetwerk. Men hoeft dus niet meer naar een technische ruimte om instellingen te wijzigen.
“De hybride VRF combineert de voordelen van een klassieke VRF met die van een watervoerend systeem.”
Tom Walraet, Altemp
Door Alex Baumans