PROJECT  
Cool and Comfort 89 – mei 2021

Emerson Copeland ZX condensing unit met R455A

Tot vervelens toe hebben we in Cool & Comfort getuigenissen en ervaringen van koeltechnische installateurs gedeeld dat er geen zaligmakend koudemiddel bestaat. Ieder project moet afzonderlijk bekeken worden, en met kennis van zaken beveelt de installateur zijn klant een koeltechnische installatie aan met een natuurlijk of een synthetisch koudemiddel. Installateur/adviseur is de correcte invulling van wat van de vakman wordt verwacht. Vooral in de commerciële sector speelt de koudemiddelkeuze een grote rol. We bezochten AD Delhaize in Heultje waar installateur en supermarktuitbater samen zeer bewust kozen voor een nieuwe Copeland ZX condensing unit met het A2L-koudemiddel R455A. Een primeur in België!

Hoever stapt de eindklant mee in de technische uitleg van de koeltechnieker? GWP, ton CO2-equivalent, ontvlambaarheid, lekdetectie,… hoe vaak heeft de installateur zijn klant niet verloren tijdens zijn uitleg over technologie, duurzaamheid en F-gaswetgeving? Timothy Boehlen en Marc Verbelen, respectievelijk bestuurder en hoofd verkoop van het koeltechnisch installatiebedrijf Keysers Koeltechniek uit Westmalle, hadden meer geluk bij een project in AD Delhaize in Heultje (Westerlo). Zaakvoerder Bart Krieckemans bouwde bijna 10 jaar ervaring in de koeltechniek op alvorens de winkeluitbating over te nemen van zijn ouders. Hem moet je niks wijsmaken over koeloplossingen, maar hij luisterde wel graag naar het advies dat hij kreeg van Keysers Koeltechniek.

Decentralisatie

“Doordat we een zeer ruim assortiment aan dagverse producten en bereidingen aanbieden, staan er veel koelmeubelen in de winkel. Toen ik de zaak overnam, was het voor mij belangrijk dat ik betrouwbaarheid kon combineren met energie-efficiëntie. Hiervoor moesten er enkele investeringen gebeuren, maar uiteraard steeds met de Europese F-gaswetgeving in het achterhoofd zodat mijn investeringen ook op lange termijn een verstandige keuze blijven. Want vergis je niet, ook al voert de Delhaize Groep bewust een groene koers, de uitvoering hiervan door de zelfstandige uitbaters zoals ik moeten we zelf doen.”

Een van de oplossingen was decentralisatie. Waar in het verleden alle koelmeubelen waren gekoppeld aan één koelcentrale met het koudemiddel R507A (GWP 3985), werd overgestapt op een opsplitsing van de koelinstallatie. Zes nieuwe koelmeubelen worden gekoppeld aan een Emerson ZXDY-060E-TFD-454 condensing unit. “Dit toestel is de combinatie van de bewezen technologie van Copeland scroll met het compacte ontwerp en de meest recente besturingstechnologie”, legt Jack Quadflieg, sales manager Benelux bij Emerson Commercial & Residential Solutions, uit. “De Copeland ZX condensing unit werd specifiek ontworpen voor een breed spectrum van koelingstoepassingen met midden en lage verdampingstemperaturen. Verbeterde toegankelijkheid, de vooringestelde besturing en de duidelijke interface zorgen voor een opmerkelijke tijdwinst bij installatie en service. Met de ZX-reeks mikken we op superettes, bakkers, slagers etc..., en horecazaken, dus handelszaken die je meestal in een bebouwde omgeving vindt. Daarom hebben we bij de ontwikkeling sterk ingezet op een zeer lage geluidsproductie. We zijn hierin geslaagd dankzij o.a. een laag toerental van de ventilatormotor met sikkelvormige schoepen en regeling van het ventilatortoerental. De slimme aansturing past het ventilatortoerental aan de eisen van het werkelijke gebruik aan, en vermindert hierdoor ook het geluidsniveau gedurende de nacht.”

Verder benadrukt Jack Quadflieg ook de hoge betrouwbaarheid van deze condensing units. De unieke regelaar van het systeem toont de bedrijfsstatus in ‘real time’, waardoor alle relevante parameters nauwkeurig kunnen worden ingesteld voor een optimale werking. De besturing communiceert via Modbus en is gemakkelijk in te stellen en aan te passen met een Hotkey. Verder biedt de regelaar unieke bescherming bij vervelende situaties zoals piekstroom, fase-onbalans, verlies van een fase en verkeerde draairichting. Gegalvaniseerde panelen en coating van de condensor zorgen voor hoge bescherming tegen alle weertypes.

Capaciteitsregeling

Bijzonder aan deze condensing unit is dat het een ZX Digital is. Hiermee worden de voordelen van de standaardmodellen nog verder uitgebreid met de mogelijkheid van continue capaciteitsmodulatie. Dit betekent dat de units zeer geschikt zijn voor toepassingen met grote variaties van de belasting. De capaciteitsregeling wordt gerealiseerd door de scroll set van de compressor voor korte tijd van elkaar te scheiden. Het is een eenvoudige, mechanische oplossing die een nauwkeurige regeling van de temperatuur mogelijk maakt en daarmee de efficiëntie van het systeem verbetert. Door de continue digitale modulatie blijven drukken en temperaturen strikt onder controle, wat zorgt voor een nauwkeurige regeling van de temperatuur in de koelmeubelen, een nauwkeurige regeling van de verdampingstemperaturen en minder vochtverlies van de levensmiddelen en dus een beter behoud van de kwaliteit.

Een ander opmerkelijke eigenschap van deze condensing unit is het koudemiddel. Hiermee wordt er zelfs een primeur voor België binnengehaald: de eerste Copeland ZX met het koudemiddel R455A (GWP 146). Bart Osselaer, aera sales manager bij de koeltechnische distributiepartner Heytec, kijkt tevreden terug op de vruchtbare samenwerking tussen de verschillende partijen om tot deze duurzame, betrouwbare en energie-efficiënte oplossing te komen. “R455A is een mengsel van R-1234yf, R-32 en CO2. Dit koudemiddel werd met een specifiek doel op de markt gebracht: De ZX A2L units is een decentrale koeloplossing en vallen in de F-gassen regelgeving onder de sector ‘Stationaire koelinstallaties en klimaatapparatuur’ met een max. GWP 2500 tot 40 kW aan koelcapaciteit vanaf 1 januari 2020. Door de toepassing van R455A met een GWP van 146 is de eindklant zeker van een duurzamere langetermijnoplossing.”

Een koudemiddel dat hiermee wordt geviseerd is bijvoorbeeld R404A (GWP 3922). De keuze voor R455A is verstandig, want alleen maar kijken naar de GWP is niet zaligmakend. Dat is wat soms gebeurt met natuurlijke koudemiddelen. Uiteraard zijn er toepassingen waar dit de beste keuze is, maar het rendement en de veiligheid spelen ook een belangrijke rol. We merken ook dat er bij koelinstallaties met een natuurlijk koudemiddel al eens wat minder zorgvuldig met lekkage wordt omgegaan omdat het toch onschuldig is. Maar dat is natuurlijk flauwekul, want iedere lek heeft een nefaste invloed op het rendement.”

Onduidelijkheid

Een mogelijk nadeel van R455A is dat ASHRAE het heeft ondergebracht in de categorie A2L (laag ontvlambaar). Marc Verbelen (Keysers Koeltechniek) voelt zich wat ongemakkelijk bij de bestaande wetgeving rond A2L-koudemiddelen. Hij heeft een hartstochtelijke hekel aan onduidelijkheid want het belet hem om ten volle zijn rol als adviseur van de eindklant op te nemen. “R455A kent tot 2,5 kilogram geen restricties, mits de hoogte van de ruimte minimaal 2,5 meter bedraagt. Het toegelaten volume kan gemakkelijk worden uitgebreid met extra veiligheidsmaatregelen zoals ventilatie, alarmsystemen en veiligheidskleppen die automatisch sluiten bij lekkage. Maar toch blijft er nog veel onduidelijkheid. De wetgever moet eens een duidelijke keuze maken: wil hij het klimaat redden of de installateur ambeteren? Kies je milieubewust voor een koudemiddel dat de CO2-uitstoot beperkt en de energie-efficiëntie verhoogt, dan bots je op strenge eisen die niet altijd steek houden. Zonder voorafgaand onderzoek, nieuwe kwalificatie en toestemming mag een systeem dat werkt met een niet-ontvlambaar koudemiddel nooit worden omgebouwd voor een (laag) ontvlambaar koudemiddel. Hier heeft de industrie een beetje op zich laten wachten, terwijl de klok van de F-gaswetgeving ongenadig verder tikte.”

Meer specifiek verwijst Marc Verbelen naar de berekeningsmethode voor de toegestane vulling met een A2L-koudemiddel in koel- en klimaatregelingsystemen waarbij met een trapssysteem de maximale vulling op basis van ontvlambaarheid en toxiciteit wordt bepaald, waarbij het laagste volume geldt.

Bart Osselaer pikt hierop in. “Heytec heeft onder de klanten een bevraging georganiseerd rond de keuze voor koudemiddelen bij commerciële toepassingen. Het resultaat bevestigt wat Marc Verbelen vertelt. De meeste klanten staan open voor A2L-oplossingen maar kijken de kat nog wat uit de boom omdat er nog enkele onzekerheden moeten uitgeklaard worden. Wat dan wel weer in het voordeel speelt is dat de installateur met een A2L-koudemiddel kan verder bouwen op zijn kennis en vertrouwde technieken.

Door Rudy Gunst

www.climate.emerson.com/en-gb

“Emerson ZXDY-060E-TFD-454 condensing unit combineert een compact ontwerp met de meest recente besturingstechnologie.”

Jack Quadflieg (Emerson Commercial & Residential Solutions)