PROJECT
Cool and Comfort 77 – mei 2018

Poker lucht/water-warmtepompen voor zorgflats De Kloef

Met Residentie ‘De Kloef’ kreeg de oude klompenfabriek aan de Klakvijverstraat in Grimminge een geslaagde herbestemming. Zestien assistentiewoningen en een flat voor de conciërge werden in de oorspronkelijke site geïntegreerd, waarbij de aandacht voor de fysieke en mentale noden van de nieuwe bewoners steeds centraal stond. Maar ook de zorg voor het milieu en de portefeuille werden niet uit het oog verloren. Want lagere exploitatiekosten betekenen immers een verlaagde huurprijs. Met de Poker lucht/water-warmtepompen van Rhoss is men daarin geslaagd.

Residentie ‘De Kloef’ met een benutbare oppervlakte van 1.500 m² kan je opdelen in twee delen. Er is de originele inrijpoort van de klompenfabriek aan de straatkant met daarachter een nieuwbouw waarbij al meteen milieuvriendelijke elementen opvallen zoals grote glaspartijen met zoninval in de polyvalente gemeenschappelijke ruimtes maar niet in de kamers. Daarnaast is er een extensief groendak dat zorgt voor een evaporatieve koeling van het gebouw in de zomerperiode en een warmer buitenklimaat in de winter. “Onze zorgflats combineren de voordelen van een assistentiewoning met deze van een rusthuis”, vertelt directeur Stefaan Premereur. “Zo beschikken de bewoners over een ruime flat met een badkamer en keuken die werden aangepast aan hun noden. De flat kunnen de bewoners naar eigen wens inrichten en bemeubelen, waardoor we geen tehuis zijn maar een nieuwe thuis.”

Ecologie is zowat de rode draad die doorheen het bouwproject loopt. Het gebouw werd vanaf een gewapende betonplaat op volle grond quasi integraal opgebouwd uit massiefhouten panelen. De draagstructuur bestaat uit CLT-panelen (Cross Laminated Timber) en de glazen vliesgevel is opgetrokken met gelamelleerde houten balken. Enkel bij complexe verbindingen werden er metalen hulpstukken gebruikt.

Exergie

Ecologisch en betaalbaar zonder in te leveren op comfort, het mag niet verwonderen dat voor verwarming en de productie van sanitair warm water werd gekozen voor warmtepompen: drie Poker lucht/water-warmtepompen in cascade van Rhoss, in België en het Groothertogdom Luxemburg verdeeld door Climapac. “De omstandigheden voor vloerverwarming zijn ideaal door het bouwkundige ontwerp met onder meer een zeer goede isolatie en een ventilatiesysteem D met 93% WTW”, vertelt zaakvoerder Geert Gallet. “De warmtepompen zijn het enige verwarmingssysteem waarbij je met een watertemperatuur tussen 26 en 35°C in het volledige gebouw – zowel individuele flats als gemeenschappelijke ruimtes – de gevraagde temperatuur kan leveren.”

“De Poker lucht/water-warmtepomp kan zes troeven voorleggen die het verschil maken: modulair, stil, flexibel, efficiënt, bedrijfszeker en competitief. Dat maakt deze warmtepompen geschikt voor verschillende toepassingen, zeker ook voor een LT-toepassing met vloerverwarming. Voor de productie van sanitair warm water is er in elke zorgflat een satellietunit van Climapac geplaatst die het warm water aanmaakt als er vraag naar is. Dankzij de grote platenwarmtewisselaar gebeurt dat quasi instant. Al te vaak wordt nog de fout gemaakt om het sanitair warm water eerst op te warmen tot 60°C en bij gebruik terug te mengen met koud water om tot een gebruikstemperatuur van ongeveer 38°C te komen. Het blijft voor mij een raadsel waarom nog zoveel fabrikanten en installateurs blijven vasthouden aan deze energieverspilling. Ik heb van exergie of de kwaliteit van de energie mijn stokpaardje gemaakt. En ik merk tot mijn tevredenheid dat er binnen onze sector steeds meer aandacht naar uitgaat.”

Redundant systeem

Ook voor installateur Geert Braeckman uit Serskamp is verstandig energieverbruik een noodzaak. “De bouwheer heeft oog voor duurzaamheid, dat merk je doorheen het volledige project. Warmtepompen voor verwarming droegen meteen zijn voorkeur weg, en nadat we hadden uitgelegd dat dezelfde installatie voor de productie van sanitair warm water instaat, was het snel beklonken. Een belangrijk voordeel van de drie Poker lucht/water-warmtepompen in cascade is de betrouwbaarheid. Na koppeling wordt een volledig redundant systeem bekomen. Valt er één warmtepomp in storing of wordt die uitgeschakeld voor onderhoud, dan zorgt de intelligente SIM Logic (Shared Information Management) aansturing ervoor dat de twee andere warmtepompen de volledige verwarmingsvraag overnemen. Bovendien worden de draaiuren en het aantal starts evenredig verdeeld over de drie toestellen, wat betekent dat het periodieke onderhoud tegelijk valt en de toestellen ook gelijkmatig verslijten. Op energetisch vlak is het een enorme troef dat dankzij de modulariteit het verwarmingsvermogen perfect kan worden afgesteld op de reële behoefte.”

Climapac levert naast de warmtepompen ook alle componenten waarmee de toestellen worden gekoppeld, zoals flexibele aansluitleidingen, eindplaten, verbindingsplaten en een leidingset voor rechtse aansluiting. Jimmy Van Audenhove van Climapac wijst op nog enkele technische voordelen van de Poker lucht/water-warmtepomp. “Per circuit is er een tandem hermetische scrollcompressor, voorzien van gasinjectie, inwendige thermische beveiliging en carterverwarming. De inox platenwarmtewisselaar is vorstbeschermd met een verwarmingslint en polyurethaan thermische isolatie met gesloten celstructuur. Een verschildrukpressostaat over de verdamper beveiligt het toestel tegen een te laag waterdebiet. De EC-ventilatoren zorgen voor een hoog rendement en een superstille werking, wat hier een belangrijk voordeel is voor zowel de gasten als de buurtbewoners. Op maximaal vermogen bedraagt het geluidsniveau slechts 41 d(B)A. Bovendien worden er geluiddempende wanden rond de toestellen geplaatst, waardoor geluidsoverlast nog wordt verminderd.”

Tenslotte nog een woordje over de volledige installatie, driepijps doorheen het volledige gebouw met een leiding voor het sanitair warm water op 48°C, een leiding voor het verwarmingswater en een gemeenschappelijke retourleiding. Twee Fiorini-buffervaten van 1.000 liter (verdeeld door Climapac) houden een voldoende watervoorraad voor zowel verwarming als sanitair op peil. Het bouwconcept heeft vermeden dat er airconditioning nodig is in het gebouw. En tijdens de voorbije zomer – echter niet warm genoeg om een koelvraag definitief uit te sluiten – is dit ook zo gebleken. Maar indien er in de toekomst toch nog vraag naar airconditioning ontstaat, kan dit zo worden geregeld: enkele ingrepen en de vloerverwarming wordt omgetoverd tot vloerkoeling.

Door Rudy Gunst