PROJECT
Cool and Comfort 89 – mei 2021

Colruyt Group blijft gaan voor natuurlijke koelmiddelen

Ondertekening Green Deal met de Vlaamse regering stap naar meer duurzaamheid

Als vooraanstaande distributiefirma in België neemt Colruyt Group haar maatschappelijke verantwoordelijkheid zeer ernstig op. Het bedrijf doet er alles aan om de ecologische voetafdruk zo klein mogelijk te houden. Op het vlak van de koeltechniek vertaalt zich dat in een radicale keuze voor natuurlijke koelmiddelen.

Eigen expertise ontwikkelen

De ambitie van Colruyt Group om elke winkel zo klimaatvriendelijk mogelijk te maken, omvat verschillende aspecten. Een daarvan is om fossiele brandstoffen te vervangen door warmteterugwinning en hernieuwbare energie. Een tweede aspect is de uitstoot van broeikasgassen van de koel- en warmtepompinstallaties te verminderen. Daarvoor wil Colruyt Group de F-gassen vervangen door natuurlijke koelmiddelen. Voor de groep zijn natuurlijke koelmiddelen de enige oplossing op lange termijn. Colruyt Group mikt daarbij op een combinatie van ammoniak, CO₂ en koolwaterstoffen (propaan, propeen, isobutaan), naargelang de temperaturen en de toepassing.

“Als we puur naar GWP kijken, lijken andere synthetische koelmiddelen, zoals HFO’s ook een geldig alternatief,” legt projectingenieur Collin Bootsveld uit. “Maar die veroorzaken dan weer andere vormen van milieubelasting. Daarom hebben we in 2014 een principiële keuze gemaakt voor natuurlijke koelmiddelen. Dat was aanvankelijk niet gemakkelijk, omdat er toen nog maar weinig op de markt voorhanden was. We zijn dus zelf op zoek moeten gaan naar passende toestellen en methodes. Ondertussen is de situatie verbeterd en behoren natuurlijke koelmiddelen tot de gangbare techniek. Veel van de expertise hebben we echter zelf moeten opbouwen.”

Colruyt Group heeft daarbij het voordeel dat het heel wat technische kennis in huis heeft: het is niet alleen een distributiefirma, maar ook -onder meer- een koeltechnisch bedrijf. Colruyt Group is dus tegelijk installateur en gebruiker. Dat opende de mogelijkheid om zelf op zoek te gaan naar innoverende technieken op de internationale markt die precies bij de noden aansluiten. Op basis van de ervaring met de bestaande koelinstallaties werd bepaald aan welke eisen de technieken moesten voldoen, en dan werd een passend antwoord gezocht.

Een mooi voorbeeld van die aanpak is de warmtepomp op ammoniak in de hoofdzetel in Halle. Met een verwarmingsvermogen van 1 MW en vertrektemperaturen tot 75°C is dat een unieke installatie in Europa. “Als je een dergelijke innoverende installatie plaatst, weet je dat je met een aantal kinderziektes te maken zal hebben,” aldus afdelingsverantwoordelijke Peter Basteleus. “Maar zo bouw je kennis en ervaring op. Het is het bewijs dat er meer mogelijk is dan men doorgaans denkt.”

“Hoofdzaak is dat alles gedragen wordt door een duidelijke visie,” voegt afdelingsverantwoordelijke Peter Basteleus toe. “Als mensen overtuigd zijn van wat ze doen, komt de creativiteit vanzelf. Een visie uitdragen is veel efficiënter dan regels opleggen. Bij het uitwerken van een project komen er dan spontaan voorstellen om de zaken meer ecologisch verantwoord aan te pakken.”

Voorlopen op de regelgeving

In de zoektocht naar groene technieken stoot Colruyt Group wel eens op oplossingen die vooruitlopen op de geldende wetgeving. Zo bleek de eerder vermelde warmtepomp op ammoniak moeilijk in de bestaande EPB-regels in te passen. Ook de keuze voor propaan voor koeling, warmtepompen en airconditioning is niet altijd evident. Tegenover de introductie van propaan bestaat er veel terughoudendheid, vooral dan in verband met brandveiligheid. “Nochtans is propaan een goed koelmiddel voor warmtepompen, ook in split toestellen, en kan men het veilig toepassen, mits de juiste procedures,” aldus Collin Bootsveld. “We hebben de passende toestellen gevonden, die zelf geïmporteerd en dan de nodige veiligheidsprocedures uitgewerkt, allemaal volgens internationale normen. Met dat dossier hebben we dan de overheden in België en Luxemburg kunnen overtuigen. Dat onderscheidt de aanpak van de Colruyt Group: als we een beslissing nemen, doen we dat omdat het ecologisch zinvol is, en niet omdat we ertoe verplicht zijn, of omdat het ons E-punten oplevert.”

Colruyt Group dringt dan ook aan op meer ambitie vanwege de overheid. Er is wel een en ander aan het veranderen. Recent werd een Green Deal met de Vlaamse regering afgesloten over klimaatvriendelijke koeling in supermarkten. Het is bemoedigend dat hierin alleen maar sprake is van natuurlijke koelmiddelen als toekomstbestendige koelmiddelen. “Oorspronkelijk ging het alleen over HFK’s” vertelt Collin Bootsveld. “Op ons aandringen werd er echter ook in opgenomen dat ook HFO’s vermeden moeten worden. Zo zetten we een verdere stap naar een meer natuurlijke toekomst.” Voor Peter Basteleus mag de wetgeving nog ambitieuzer zijn. “Het zou een mooi signaal zijn als alleen warmtepompen op natuurlijke koelmiddel nog steun zouden krijgen.”

Green Deal

De Green Deal klimaatvriendelijke koeling is een stap vooruit. Deze overeenkomst werd afgesloten met onder meer de Vlaamse overheid, Agoria, de koelsector vertegenwoordigd door Frixis, en Comeos, de vereniging van de detailhandel Het is een duidelijk engagement van de grootdistributie om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Het omvat drie aspecten

- geen nieuwe installaties op F-gassen meer plaatsen

- het lekverlies met 5% per jaar doen dalen

- als er oude installaties buiten gebruik worden genomen, ervoor zorgen dat F-gassen worden opgevangen en veilig verwerkt.

“Voor Colruyt Group is dat natuurlijk niets nieuws,” zegt Peter Basteleus. “Het doet ons wel plezier dat er zo een grote consensus is binnen de supermarktsector. We mogen echter niet te vroeg hoera roepen: dit is maar een eerste stap. De Green Deal betreft namelijk alleen maar de grotere supermarktketens, terwijl er vooral in de kleinere nog veel werk aan de winkel is. Dat valt te begrijpen: een kleine winkelier heeft niet de middelen of technische expertise in huis om zich met koeltechnische problemen bezig te houden. Hij is er vooral op gericht om zijn zaak te laten draaien. Het is te hopen dat de Green Deal inspirerend zal werken en tot een sensibilisering zal leiden. “

Door Alex Baumans

Foto’s: Colruyt Group