CONGRES  
Cool and Comfort 96 – februari 2023

ATMO Europe Summit 2022

Op 15 en 16 november ’22 ging in Brussel de 71ste ATMOsphere Conference door, ondertussen al de 12de in Europa. Was het door de verplichte pandemiebreak tijdens de voorbije jaren waardoor er minder interactie mogelijk was en de deelnemers hun ei niet kwijt konden, maar het was opvallend dat de toon nooit eerder zo scherp was. Brachten de fanatieke verdedigers van natuurlijke koudemiddelen bij eerdere events hun boodschap op een gematigde wijze, dan wordt er nu getackeld op een manier waar onmiddellijk rood voor wordt getrokken. Met name de fabrikanten van warmtepompen, chillers en compressoren met chemische koudemiddelen lagen voortdurend in de vuurlijn.

“De wereldwijde ATMOsphere Conferences zijn sinds 2009 hét forum geworden om de business case voor natuurlijke koudemiddelen te bespreken”, aldus Marc Chasserot, stichter en CEO van ATMOsphere. “We bouwen verder op de beproefde formule van onze events zoals panels voor eindgebruikers/leveranciers, beleid/markttrends, technologische casestudies, workshops en netwerkmomenten, maar we proberen ook van ieder event een unieke ervaring te maken. Nieuwe locaties, nieuwe sprekers en nieuwe onderwerpen zorgen ervoor dat onze evenementen – of ze nu doorgaan in Amerika, Europa, Azië, Australië, Japan of China – telkens opnieuw tot een niet te missen ervaring voor alle betrokkenen te maken.”

“Als ik de industrie hoor klagen dat de uitfasering van F-gassen te snel gaat, dan stijgt mijn bloeddruk. Het is niet omdat de ene of de andere fabrikant niet voorbereid is op een versnelde uitfasering, dat ‘de industrie’ niet klaar is. Het gaat niet meer over “if” maar over “when”. De omslag naar natuurlijke koudemiddelen is ingezet. Sprekers tijdens de ATMO Europe Summit 2022 hebben aangetoond hoe urgent de situatie is. De gemiddelde temperatuur in Duitsland zal over een tijdspanne van 100 jaar met vijf graden stijgen. Ben ik echt de enige die me zorgen maakt over de toekomst van mijn kinderen en kleinkinderen, en bij uitbreiding over de leefbaarheid van onze planeet?”

“We moeten rationeel blijven”

Bente Tranholm Schwarz (DG Clima – Europese Commissie) stond wellicht voor de moeilijkste taak van alle sprekers. Veel deelnemers hadden immers gehoopt op de aanwezigheid van Bas Eickhout, die in zijn rol van rapporteur van de Committee on the Environment, Public Health and Food Safety (ENVI) van het Europees Parlement als geen ander geplaatst staat om toelichting te geven bij de voorgestelde herzieningen van de F-gaswetgeving. Maar Bas Eickhout verkoos om aanwezig te zijn op de klimaatconferentie in Sharm-el-Sheikh (ondertussen weten we al wat dat heeft opgebracht).

“In het voorstel voor een F-gasverordening wordt rekening gehouden met de sterke groei van warmtepompen door verbodsdata voor schadelijke koudemiddelen op te leggen die voldoende tijd laten om de productiecapaciteit te vergroten en aan te passen aan reeds bestaande oplossingen. Want laten we eerlijk zijn, als we de doelstellingen van de European Green Deal willen halen, dan zullen we veel – heel veel – warmtepompen nodig hebben. Het is onrealistisch om te verwachten dat de oplossing van warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen zal komen. De commissie moet een evenwicht vinden tussen onze klimaatambities en wat haalbaar is. We zullen onszelf niet in de voet schieten door enerzijds volop warmtepompen te promoten om los te komen van de fossiele brandstoffen, en tegelijk zodanig strenge voorwaarden opleggen aan diezelfde warmtepompen dat het niet meer realiseerbaar wordt. Daarom blijft er in onze voorstellen nog steeds plaats voor HFC en HFO. We moeten rationeel blijven.”

Bente Tranholm Schwarz nam ook tijd om eens achterom te kijken: wat heeft de F-gaswetgeving (EU) No 517/2014 ons nu eigenlijk al opgebracht? Enkele hoogtepunten. De vraag in de EU naar F-gassen (uitgedrukt in CO2 equivalent) is tussen 2015 en 2019 gedaald met 13%, voor HFC zelfs met 47%. GWP van geïmporteerde toestellen -33%. Vermindering van de uitstoot in de koelsector: -62%. Er worden binnen de EU opmerkelijk meer koelgassen gerecycled en geregenereerd. Door betere controles, aangepaste componenten en voortgezette opleiding zijn de lekverliezen sterk teruggedrongen.

“De F-gaswetgeving was een belangrijke drijfveer voor bedrijven om te innoveren en te verduurzamen, en dat was precies onze bedoeling”, aldus Bente Tranholm Schwarz. “Tussen 2013 en 2016 was er een stijging van 60% van het aantal bedrijven dat natuurvriendelijke alternatieven gebruikt. Meer dan 80% van de koelbedrijven verhoogde het budget voor R&D. In de EU tellen we al 40.000 transkritische CO2-installaties, dat is meer dan in de rest van de wereld!”

ATMO Approved

In augustus 2022 werd TEKO het eerste bedrijf dat het Natural Refrigerants Label mocht ontvangen van ATMOsphere. Ondertussen volgden nog zeven anderen: Mayekawa, Güntner, M&M Carnot, Temprite, Secon, Efficient Energy en Zudek. De ambitie is dat het label ATMO Approved wereldwijd dé standaard wordt voor de beste fabrikanten van koelsystemen en componenten met natuurlijke koudemiddelen.

“Het label zal zeer zichtbaar zijn op de markt en bedrijven kunnen hiervan profiteren om hun merk te versterken”, aldus Marc Chasserot. “Doordat ATMO Approved wereldwijd en multitoepasbaar is, zal de kwalificatie helpen om vertrouwen te scheppen in de nieuwe klimaatvriendelijke oplossingen. Ik ben van mening dat ATMOsphere, als onafhankelijke speler met een mondiale mentaliteit en een wereldwijde aanwezigheid, specialist voor alle natuurlijke koudemiddelen en meerdere toepassingen, het best geschikt is om label uit te reiken. Ik hoor in de wandelgangen fluisteren dat het een marketing stunt is, maar niets is minder waar! Ongeveer 30% van de aanvragen worden verworpen. Het mag niet té gemakkelijk zijn om het label te ontvangen. Sommige bedrijven hebben dat extra duwtje nodig om een stap verder te gaan in hun R&D zodat ze zich positief kunnen onderscheiden van de concurrentie. We willen met dit zeer breed gedragen label ook antwoord bieden op de wildgroei aan pseudolabels die de markt overspoelen, en vaak niet meer zijn dan een lege doos. In de toekomst worden de criteria uitgebreid met een vierde pijler: training. Ook zullen nog meer onafhankelijke partners worden ingeschakeld in het kwalificatieproces.”

De 13de ATMOsphere Conference Europe gaat in oktober 2023 door in Brussel.

Door Rudy Gunst

www.atmo.org