CONGRES  
Cool and Comfort 80 – februari 2019

ASERCOM kijkt naar de installateur

Op 25 januari ’19 organiseerde ASERCOM in Brussel haar jaarlijkse algemene vergadering. Dit verliep volgens het klassieke stramien met een overzicht van de activiteiten, plannen op middellange en korte termijn en een debat tussen sprekers en publiek. Niettegenstaande de onderwerpen dezelfde waren als vorig jaar, kende de invulling opmerkelijke verschillen. Twee thema’s sprongen eruit: de HVACR-industrie heeft grote stappen voorwaarts gezet in de uitvoering van de F-gaswetgeving én de installateur onderstreept zijn opmerkelijke rol bij de verduurzaming van de sector.

ASERCOM (Association of European Refrigeration Component Manufacturers) bekleedt een speciale positie in de koeltechnische sector. Onder de leden vind je zowel fabrikanten, distributeurs als beroepsfederaties (UBF-ACA). Dit zorgt ervoor dat alhoewel de visies en de belangen van de leden grondig kunnen verschillen, er aan hetzelfde zeel wordt getrokken om de koeltechniek te verduurzamen en de energie-efficiëntie te verhogen. Maar wat dit laatste betreft – het rendement van koelinstallaties – bleef het oorverdovend stil in de verschillende presentaties. Dat mag niet verwonderen, want ook al tijdens Europa’s belangrijkste HVACR-vakbeurs Chillventa eind vorig jaar stond GWP in de spotlights ten koste van het rendement. De reden hiervoor is duidelijk: met de beschikbare technologie is het niet altijd mogelijk om zowel GWP als energie-efficiëntie te optimaliseren, en met de F-gaswetgeving als het zwaard van Damocles boven de sector moet de GWP volgens een strakke tijdlijn omlaag.

Total Equivalent Warming Impact

“Een koelinstallatie ontwerpen voor een laag-GWP-koelmiddel is sneller gezegd dan gedaan”, vertelt Regis Leportier, voorzitter van de Technology Committee van ASERCOM. “Alles begint met de compressor – de expertise hierover zit in het DNA van ASERCOM – maar de andere componenten moeten ook worden aangepast. De wet is de wet en GWP is GWP, maar wij hadden liever een bredere aanpak gezien waarbij de TEWI of Total Equivalent Warming Impact als basis werd gehanteerd. Zo neem je ook het energieverbruik in rekening, wat nu het geval niet is. Het zou een realistischer beeld gegeven hebben van de prestaties van een HVACR-installatie. Of wat gezegd van de veiligheid als je een koelinstallatie bouwt met hogere werkdrukken en een giftig of ontvlambaar koelmiddel? De fabrikant moet erover waken dat alle componenten van de installatie geschikt zijn voor het gekozen koelmiddel. Een complex selectieproces waarbij ASERCOM helpt door richtlijnen uit te geven en gecertificeerde componenten op te lijnen.”

De explosieve prijsstijgingen van de klassieke koelgassen lijkt sinds eind 2018 afgeremd. Goed nieuws voor de sector waar iedereen gelukkig mee is, maar bij ASERCOM stelt men de vraag: waarom? Aanvankelijk werden de koelgasproducenten met de vinger gewezen dat ze de prijzen kunstmatig opdreven door zelf schaarste te creëren, maar wat verklaart de huidige trend? “Ik denk dat het antwoord bestaat uit een combinatie van factoren”, aldus Dina Koepke (WG Communication). “De vraag naar klassieke koelgassen daalt om verschillende redenen. Vooreerst de keuze voor alternatieve koelgassen bij nieuwe installaties en retrofit bij bestaande installaties. Nieuwe installaties worden ontworpen met een zo klein mogelijke koelgasinhoud. Wellicht spelen ook de verplichte periodieke lekcontroles een rol. Of komen vraag en aanbod naar elkaar toe door illegale handel?”

“In God we trust, all the others have to bring data”, lacht Julian Pfaffl, voorzitter van de Certification Committee van ASERCOM. “Om een betrouwbare en veilige installatie te ontwerpen, moet je over gecertificeerde gegevens van de componenten beschikken. Dit is een van de opdrachten van ASERCOM. Neem bijvoorbeeld CO2. Vorig jaar heeft ASERCOM de eerste CO2 condensing unit gecertificeerd en ondertussen ook al een 50-tal CO2-compressoren. De roep naar certificeringen klinkt steeds luider en we zijn ons ervan bewust dat we een tandje moeten bijsteken om de koelmarkt van betrouwbare gegevens te voorzien.”

Beveiliging

Christian Ellwein roept al enkele jaren op om aandacht te schenken aan cybersecurity. Op het internet komt steeds meer (gratis) software beschikbaar voor malafide personen om vanop afstand de controle over toestellen over te nemen. “Met de ASERCOM Guideline Cybersecurity adviseren we om enkele veiligheidsmaatregelen toe te passen die het gevaar significant vermindert, maar uitsluiten kan nooit. Daarvoor is de menselijke factor te groot. Het begint met een ernstig beheer van paswoorden en bevoegdheden. Regel 1: blokkeer alle online toegangen van zodra een medewerker het bedrijf verlaat. Wat baat het om alle beschikbare beveiligingsmaatregelen toe te passen als je tegelijk toegangssleutels weggeeft.”

Dat dit geen science fiction is, werd vorig jaar in Nederland bewezen toen een ex-medewerker van Nijmeijer Koeltechniek uit Hoogeveen vanuit zijn woonplaats in Noorwegen inbrak op het computersysteem van het koeltechnisch bedrijf en zo toegang kreeg tot koelmachines van klanten. Door instellingen aan te passen – setpointtemperaturen wijzigen, vriesinstallaties laten ontdooien – werden verschillende klanten getroffen. Motivatie: wraak. Hij kon worden opgespoord via zijn IP-adres en de rechter veroordeelde hem tot vier maanden gevangenisstraf.

Uitdagingen

Tijdens de jaarvergadering kreeg ook de installatiewereld een stem, met verve vertolkt door Udo van der Meer. “De transitie van koelgassen is een nooit eerder geziene uitdaging voor onze sector. Wat nu moet gebeuren, zal veel complexer zijn dan al wat we hebben gekend tussen R12 en vandaag. Hier blijft commerciële koeling het zorgenkind waar het nog steeds uitkijken is naar een algemene en eenvoudige oplossing.”

Maar Udo van der Meer wijst ook nog op een ander – praktisch – probleem. “In Nederland en België heb je nog veel koeltechnische installateurs met een eenmanszaak, en ik ben ervan overtuigd dat dit geldt voor de meeste Europese landen. Doordat verschillende nieuwe koelmiddelen ontvlambaar en/of giftig zijn, wordt het serviceniveau opgetrokken en 24/7 beschikbaarheid de norm. Hoe moeten die installateurs dat oplossen? Mag het dus verwonderen dat die installateurs liever vasthouden aan de klassieke koelgassen met een technologie die ze volledig beheersen?”

Rainer Grosse-Kracht, ASERCOM-voorzitter: “Laten we niet vergeten dat de installateur de laatste schakel vormt van een lange keten die eindigt bij de eindgebruiker. Het is de installateur die met argumenten moet komen om de eindgebruiker te overtuigen om een duurzame installatie te plaatsen, met toekomstperspectief maar wel duurder. Zij staan met de voeten in de klei en moeten onze ontwikkelingen naar de markt brengen. We moeten ons ontfermen over de installateurs, want zij verdienen ons steun en medewerking. ”

Door Rudy Gunst

www.asercom.org

“In God we trust, all the others have to bring data.”

Julian Pfaffl (Certification Committee ASERCOM)