PROJECT
Cool and Comfort 84 – februari 2020

Brussels Airport kiest resoluut voor duurzaamheid

Pier A van Brussels Airport werd in mei 2002 in gebruik genomen en blijft met een lengte van 650 meter en 33 gates nog steeds essentieel als functionele vertrek- en aankomsthal. Het gebouw in de vorm van een reusachtige vleugel met veel glas en staal is voor de meeste buitenlandse bezoekers uit de Schengenzone de eerste kennismaking met ons land. Brussels Airport wil dat dit eerste contact in aangename én duurzame omstandigheden gebeurt. Daarvoor werd een nieuwe koelinstallatie met drie chillers van York in gebruik genomen, die vervangt de oude installatie die bestond uit vier kleinere chillers.

Tussen de Schengenlanden zijn de grenscontroles al een tijdje afgeschaft, en daardoor is Pier A één grote ruimte waar zowel de vertrekkende als de aangekomen passagiers gebruik van maken. Aan westelijke kant mondt Pier A uit in de Topaas, een verbindingsgebouw naar de rest van de luchthaven met verscheidene verdiepingen waarin allerlei winkels, restaurants en bars zijn ondergebracht. En natuurlijk niet te vergeten de iconische raket van onze nationale trots Kuifje. Dat gebouw heeft een nuttige oppervlakte van 3.000 m². Ter info, afgelopen jaar mocht Brussels Airport weer een record noteren, want er kwamen maar liefst 26,4 miljoen passagiers over de vloer.

York YZ centrifugale chillers met magnetische lagers

“De luchtvaartsector wordt al te vaak in een negatief daglicht gesteld als het over ons klimaat gaat, maar op Brussels Airport bewijzen we elke dag opnieuw dat we volop de duurzame kaart trekken”, vertelt Dimitri Van Eyck, HVAC-manager buildings & facilities bij Brussels Airport. “In onze zoektocht naar de geschikte technieken laten we ons niet enkel leiden door de wetgeving waaraan we verplicht zijn om te gehoorzamen, maar gaan we graag een stapje verder om comfort, functionaliteit en duurzaamheid optimaal te combineren. Hetzelfde geldt voor onze nieuwe koelinstallatie die airconditioning levert in Pier A en de Topaas. Een van de absolute voorwaarden was dat de koelinstallatie een heel pak energie-efficiënter en milieuvriendelijker moest zijn dan de oorspronkelijke koelinstallatie. Iedere component ervan.” Dimitri Van Eyck verwijst ook nog naar de ambitieuze klimaatdoelstellingen van Brussels Airport om tegen 2030 het verbruik van primaire energie per m² met minstens 25% te verminderen in vergelijking tot 2010.

Al die voorwaarden hebben ervoor gezorgd dat er door de diensten van Brussels Airport een zeer grondige voorstudie is uitgevoerd om te garanderen dat de doelstellingen niet alleen vandaag maar ook nog over 25 jaar – de minimaal vooropgestelde levensduur van de nieuwe koelinstallatie – zullen behaald worden. “Naast het energetische aspect van de installatie, was ook de verduurzaming van koeling een aandachtspunt en dan komt uiteraard het type koudemiddel prominent in beeld”, aldus projectmanager Alain Van Hemelrijk. “Daarvoor zijn we actief op zoek gegaan naar een koelinstallatie waarin een veilig koudemiddel met een zeer laag global warming potential (GWP) wordt gebruikt. In de York YZ centrifugale chillers met magnetische lagers van Johnson Controls met het koudemiddel R1233zd(E) hebben we de perfect geschikte oplossing gevonden.”

R1233zd(E) is een niet-brandbaar lagedrukkoudemiddel (A1) en heeft een GWP van slechts 4,5. Die Hydro-Fluor-Olefines (HFO), is bijzonder geschikt voor industriële airconditioningssystemen en de koeling van gebouwen met ijswater of indirecte vloeistoffen.

De York YZ koelmachines gebruiken een integrale aandrijving met variabele snelheid en een geavanceerde ‘magnetic bearing’-technologie waarbij de aandrijfas in een magnetisch veld zweeft en dus geen smering nodig heeft Daardoor zijn er 80% minder bewegende onderdelen dan in traditionele olie- of koudemiddelgesmeerde aandrijflijnen. “Dit betekent een grotere betrouwbaarheid, minder onderhoud en een verbeterde efficiëntie”, benadrukt Jean-Pierre Perron, sales executive bij Johnson Controls. “Vergeleken met traditionele oliegesmeerde compressors met een vaste snelheid bespaart de YZ-chiller jaarlijks tot 35% energie, waarbij nog de lagere bedrijfskosten door minder en goedkoper onderhoud moeten geteld worden. Koelmachines draaien bijna altijd in deellast, en dan zijn de energiebesparingen het grootst. De YZ-koelmachine werkt op Brussels Airport met een intredewatertemperatuur van de condenser tot minimaal 12ºC. Zo behalen we in vollast een COP van 7,5 en in ideale omstandigheden in deellast een ongelooflijke 24.”

Brussels Airport wil tegen 2030 het verbruik van primaire energie per m² met minstens 25% verminderen in vergelijking tot 2010.

Totaalconcept.

Alain Van Hemelrijk benadrukt dat er naast de drie koelmachines van York (3 x 3 MW) nog andere elementen in de koelinstallatie bijdragen om de ambitieuze klimaatdoelstellingen van Brussels Airport te halen. Zo zijn er bijvoorbeeld koeltorens van Baltimore Aircoil in RVS 316 geplaatst. Die hebben een langere levensduur en betere energieprestaties dan de bestaande drycoolers, en zijn tegelijk ook beter bestand tegen de agressieve omgeving op een luchthaven (uitlaatgassen van vliegtuigen). Een eigen deminwaterinstallatie van Brussels Airport levert de nodige volumes gedemineraliseerd water. “In koeltorens verdampt alleen zuiver water en blijven de zouten achter, waardoor het mineraalgehalte in het circulatiewater constant toeneemt. Een overmatig mineraalgehalte kan leiden tot afzettingen in de koeltoren en leidingwerk. Op termijn zou dit het rendement van de koelinstallatie kunnen ontregelen. Dankzij de nieuwe deminwaterinstallatie zal de koelinstallatie haar hoge rendement behouden en is er veel minder spuiwater nodig.”

Een zeer drukke publieke terminal met immense glaspartijen zonder airconditioning laten vallen, was geen optie. De renovatie van de koelinstallatie moest dan ook volgens een zeer strakke timing gebeuren. Op een luchthaven moet er met enorm veel zaken rekening worden gehouden. Zoals vermijden dat de kraanwagens interferenties veroorzaken met de radars en de vliegtuigbewegingen. “De succesvolle uitvoering was alleen maar mogelijk door de nauwe betrokkenheid van alle partijen, met een speciale vermelding voor installatiebedrijf Spie Belgium”, besluit Dimitri Van Eyck. “En de verwachte energiewinst? We rekenen erop om 1.785 MWh/jaar elektriciteit minder te verbruiken. Dat is het equivalent van 1.356 ton CO₂-uitstoot. Met dit project bewijst Brussels Airport dat ook de luchtvaart een echt verschil naar energieverbruik kan maken.”

Door Rudy Gunst