REPORTAGE
Cool and Comfort 85 – mei 2020
Bitzer-oplossingen voor commerciële koeling
Ecoline+ compressor voor CO2.
Ecolite condensing units zijn ook geschikt voor A2L-koudemiddelen.
OS.95 compressor voor ammoniak. Dit natuurlijke koudemiddel is bijzonder geschikt voor grote industriële installaties waar de voordelen volledig benut kunnen worden in veilige omstandigheden.
Tijdens EuroShop pakte de Duitse compressorfabrikant Bitzer uit met een opvallende stand. Niet alleen opvallend omwille van de grootte en de typisch-groene kleur, maar vooral door het brede gamma aan oplossingen voor commerciële toepassingen. “Bitzer moet het koudemiddel niet kiezen, maar als onze klant zijn keuze heeft gemaakt, dan moeten we hem wel kunnen helpen”, klinkt het in koor.
De meest opvallende trend in commerciële koeling is de algemene aanvaarding van natuurlijke koudemiddelen. De vraag tussen een HFK of een natuurlijk koudemiddel lijkt beantwoord, vandaag gaat de zoektocht meer naar welk natuurlijk koudemiddel. Afgaande op het aanbod Ecoline+ compressoren voor CO2-toepassingen, lijkt de retailmarkt overstag te gaan voor CO2, en dit niet alleen voor milieuvriendelijke redenen. Gold de hoge compressietemperatuur vroeger als een nadeel, dan zijn de hoge temperaturen nu een voordeel door de mogelijke warmterecuperatie. En in tegenstelling tot de onvoorspelbaarheid van de prijs van chemische koelgassen, blijft de prijs van CO2 stabiel.
“Het belangrijkste aspect om te kiezen voor CO2 is wellicht dat de F-gaswetgeving niet van kracht is op CO2 en de klant dus opteert voor een koelinstallatie die future proof is”, aldus Jörg Wittmann, market sector manager Supermarket & Commercial bij Bitzer. “Vooral voor grootwarenhuizen lijkt CO2 het koudemiddel van de toekomst. En zeker niet alleen in Europa! Winkelketens streven naar standaardisering, waardoor je ook in o.m. Australië, China, Rusland en de VS steeds meer CO2-installaties ziet opduiken. Het is niet toevallig dat dit gebeurt door ketens. Betekent 1% kostenbesparing voor één supermarkt niet het einde van de wereld, dan zit dat toch wel anders bij 1% kostenbesparing in duizend winkels! Natuurlijk spelen duurzaamheid en een milieuvriendelijk imago ook een rol, maar uiteindelijk wil men in de retailsector op de eerste plaats financieel gezond blijven. Tegelijk is het ook een zeer concurrerende sector waardoor de winstmarge onder druk staat. Zijn er weinig kansen bij de inkomsten, dan moeten de kosten laag blijven. Investeren in een kwaliteitsvolle koelinstallatie met een lagere total cost of ownership dan de goedkopere alternatieven, onderscheidt de bedrijfsleider met een gezonde toekomstvisie.”
A2L condensing units
Bij bovenstaande hoort een kleine nuance. CO2 is vooral in grotere winkels aan een sterke opmars bezig. Voor de kleine winkels en shops zijn ook CO2-units beschikbaar, maar condensing units met een A2L-koudemiddel kunnen een alternatief vormen. “Het is moeilijk om een lijn te trekken”, aldus Ruud van Dissel, managing director van Bitzer Benelux. “We merken dat er ook steeds vaker voor CO2 wordt gekozen in kleinere conveni stores, zoals bij trein- en tankstations. Het installatiebedrijf dat ervaring heeft met CO2 zal hier zeker op durven inzetten. De kleine koeltechnieker zal noodgedwongen – prijsgedreven en met minder investeringen – wellicht de richting kiezen van laag-GWP koudemiddelen (HFO). Voor mij persoonlijk ligt de grens ergens rond 30 à 40 kW.”
Voorbeelden van A2L-koudemiddelen die kunnen gebruikt worden met Bitzer-compressoren zijn R1234yf (GWP 4), R1234ze (GWP 7) en R454C (GWP 148). Tijdens EuroShop stelde Bitzer voor de eerste keer de Ecolite condensing units voor A2L-koudemiddelen voor. Future proof want voor gebruik met koudemiddelen met een GWP kleiner dan 150. Tegelijk heeft Bitzer nog andere verbeteringen aan zijn condensing units aangebracht, zoals een gemakkelijke toegang tot componenten voor een doeltreffend onderhoud en herstelling en dankzij de BEST-software gebeuren installatie en opstart snel en doeltreffend.
“De keuze van het koudemiddel mag je nooit los zien van de energie-efficiëntie”, klinkt Jörg Wittmann duidelijk. “De GWP is niet zaligmakend. We moeten absoluut ook energie-efficiënte installaties bouwen om de indirecte uitstoot door het stroomverbruik te verminderen. De TEWI of Total Equivalent Warming Impact toont aan dat in sommige gevallen de indirecte milieu-impact tot 10x groter kan zijn dan de directe. Het is dus belangrijk om bij de keuze van een condensing unit zeker ook het energieverbruik in rekening te brengen. Bij het ontwerp van de Ecolite LHL3E en LHL5E condensing units van Bitzer – geschikt voor LT-toepassingen van 1,5 kW tot 5 kW en MT-toepassingen van 3.5 kW tot 16 kW – is hier hard op toegezien. Bitzer is ervan overtuigd dat de oplossing voor een verduurzaming van de koelsector ligt in een verstandig gebruik van het optimale koudemiddel, en hierbij is er naast natuurlijke koudemiddelen zeker ook nog plaats voor o.m. HFO’s.”
TEWI
Het moment is aangebroken opdat alle lezers begrijpen wat nu eigenlijk wordt verstaan onder TEWI, een begrip dat steeds meer wordt gebruikt als reactie op de eenzijdige focus op de GWP van een koudemiddel. TEWI is een waarde die de totale milieu-impact weergeeft. Bij de berekening worden drie factoren in rekening gebracht: de lekkage tijdens de normale werking, lekverliezen tijdens het periodieke onderhoud, herstellingen en de ontmanteling, en de emissies ten gevolge van het energieverbruik. De eerste twee factoren zijn de directe effecten op de aardopwarming die rechtstreeks afhankelijk zijn van het gebruikte koudemiddel, terwijl de derde factor in grote mate afhangt van de energie-efficiëntie van de koelinstallatie en de oorsprong van de elektriciteit.
De formule is
TEWI = GWP*L*n + GWP*M*(1-αr) + n*E*B in kg CO2
met L = jaarlijks koudemiddelverlies van een installatie uitgedrukt in kg, n = levensduur van een installatie in jaren, M = koudemiddelinhoud van de installatie, αr = recuperatiefactor van het koudemiddel bij onderhoud of ontmanteling van de installatie, E = jaarlijks energieverbruik in kWh, B = kg CO2-emissie per kWh energieverbruik (aardgas 0,55; stookolie 0,85; steenkool 1,16; meestal wordt met een energiemix gerekend volgens het nationale gemiddelde).
Door Rudy Gunst
Foto’s: Bitzer
“De keuze van het koudemiddel mag je nooit los zien van de energie-efficiëntie.”